Thực phẩm biến đổi gen: Nguy cơ của một ‘thảm họa chất độc da cam’ lần 2 (phần 2)

Hiếm người biết rằng phần lớn lượng thực phẩm biến đổi gen (GMO) trên thế giới đến từ Monsanto, công ty đã tạo ra chất diệt cỏ chứa dioxin – hay còn gọi là chất độc màu da cam. Các thực phẩm biến đổi gen của công ty này đã âm thầm tiến vào bàn ăn của các gia đình Việt Nam cả chục năm qua. Nó đang và sẽ tạo ra những thảm họa khủng khiếp, còn hơn chất độc da cam vô số lần đối với con người.


Ngô GMO đang được trồng tại Xuân Lộc, Đồng Nai (ảnh: tuoitre.vn)
Phần 2: thực phẩm biến đổi gen đến Việt Nam từ khi nào?

Năm 2005
, Chính phủ Việt Nam có chủ trương phát triển và ứng dụng công nghệ sinh học, bao gồm công nghệ GMO. Từ năm 2010, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn bắt đầu thực hiện thử nghiệm 7 giống ngô GMO.

Đến tháng 3 năm 2015, 3 giống ngô GMO đã được đồng loạt xuống giống tại 4 tỉnh phía Bắc và 4 tỉnh phía Nam. Sản phẩm thu hoạch đã được đưa vào sử dụng đại trà ở Việt Nam. Đến tháng 8/2016, Bộ NN&PTNN đã cấp phép cho 21 giống ngô và đậu nành GMO được phép trồng ở Việt Nam.

Theo VTV, tuy mãi đến năm 2015 mới chính thức được gieo trồng trên diện rộng, nhưng thực phẩm GMO đã thâm nhập vào thị trường Việt Nam từ trước đó rất lâu. Chính xác là từ bao giờ thì không ai biết, nhưng khảo sát vào quý 3/2010 bởi Trung tâm tiêu chuẩn đo lường chất lượng 3, với 323 mẫu thực phẩm ngẫu nhiên trên địa bàn TP. HCM, đã có đến 111/323 mẫu thực phẩm (34,3%) có chứa thành phần biến đổi gen. 111 mẫu này bao gồm 45 mẫu ngô, 29 mẫu đậu nành, 11 mẫu gạo, 15 mẫu khoai tây, 10 mẫu cà chua.

Có đến 111/323 mẫu thực phẩm được kiểm tra ngẫu nhiên ở TP. HCM năm 2010 có chứa thành phần GMO (nguồn: VTV).

7 năm trước đây, GMO đã phổ biến ở Việt Nam thông qua con đường nhập khẩu, và chắc chắn đến bây giờ, GMO còn phổ biến hơn rất nhiều.

Ước tính, mỗi năm Việt Nam nhập khoảng 2 triệu tấn ngô, 4 triệu tấn đậu nành chủ yếu từ Mỹ, Canada, Brazil, những nước chủ yếu sử dụng giống GMO. Với mục đích được báo cáo chính là để làm thức ăn cho vật nuôi, nhưng thực tế nông sản nhập khẩu cũng được sử dụng cho người. Ví dụ, bắp ngô nhập khẩu có mẫu mã đẹp được sử dụng để làm ngô nướng/luộc, bỏng ngô, sữa ngô, bánh gatô, bánh quy, bột nêm, bánh pizza… Đậu nành thì được sử dụng làm đậu phụ, sữa đậu nành, dầu ăn đậu nành, bột đậu nành, chế phẩm cho các món ăn khác…

Một điều đáng lưu ý là ngô và đậu nành GMO đã được sử dụng làm thức ăn chính cho gia súc và gia cầm như lợn, gà, tôm, cá, kể cả cho bò nuôi lấy thịt và sữa. Đây là các thực phẩm chính trong bữa ăn mỗi gia đình Việt Nam.

Như vậy, có thể nói rằng GMO đã rất phổ biến ở Việt Nam cả về số lượng lẫn chủng loại thực phẩm. Khó có thể nói bữa cơm trong gia đình bạn mỗi ngày không có GMO.

Thực phẩm biến đổi gen liệu có liên quan đến tình hình bệnh tật gia tăng gần đây?

Trong khoảng hơn 10 năm gần đây, các báo cáo y tế cho thấy tình hình các loại bệnh tật ở Việt Nam liên tục gia tăng:

- Bệnh vô sinh: theo kết quả nghiên cứu do Bệnh viện Phụ sản TW và Đại học Y Hà Nội tiến hành, tỷ lệ vô sinh tại Việt Nam đang gia tăng. Vào năm 2012, nước ta có 700.000 đến 1 triệu cặp vợ chồng vô sinh. Đáng báo động là có khoảng 50% cặp vợ chồng vô sinh có độ tuổi dưới 30.

- Bệnh ung thư: Theo số liệu năm 2010, tại Việt Nam, số trường hợp mắc mới ung thư tăng nhanh từ 68.000 ca (2000) lên 126.000 ca (2010) và dự kiến sẽ vượt qua 190.000 ca vào 2020. Mỗi năm có khoảng 115.000 người chết vì ung thư, tương ứng 315 người/ngày.

- Bệnh tiểu đường: thông tin năm 2016 cho biết Việt Nam là một trong số những quốc gia có tốc độ gia tăng bệnh nhân tiểu đường cao nhất thế giới, đặc biệt ở các thành phố lớn, với tỉ lệ ở mức báo động (211%), gấp đôi trong vòng 10 năm qua. Hiện tại, ước tính cứ 20 người Việt Nam trưởng thành thì có 1 người mắc bệnh tiểu đường.

- Bệnh đường tiêu hóa: Theo thống kê của ngành y tế năm 2014, số người thực nhiễm bệnh về tiêu hóa lên đến gần 10% dân số. Đây là một con số rất báo động. Trong đó, tỷ lệ viêm loét dạ dày – tá tràng ngày càng tăng ở Việt Nam

Nguyên nhân gây nên bệnh tật ở Việt Nam thì có nhiều, như điều kiện y tế không đảm bảo, môi trường ô nhiễm, không khí ô nhiễm, thói quen ăn uống – sinh hoạt, thức ăn bẩn do sử dụng hóa chất tràn lan… Tuy nhiên, chúng ta không có bất cứ một đánh giá, theo dõi hay nghiên cứu nào về những tác động của GMO đối với sức khỏe người dân Việt Nam, vì vậy không có bằng chứng nào chỉ rõ được rằng GMO là một tác nhân dẫn đến tình trạng bệnh tật gia tăng ở Việt Nam.

Tuy nhiên, với một số thông tin ít ỏi:

- Các loại thực phẩm GMO có thể chiếm tối thiểu 1/3 các loại thực phẩm ở VN vào năm 2010

- Các phân tích và báo cáo về sự trùng hợp của việc bệnh tật gia tăng cùng với GMO ở Mỹ (xem ở phần 1)

- Các báo cáo khác về tác động của GMO đối với sức khỏe của người và động vật khác trên toàn thế giới như từ Úc, Nga, Anh, Ấn Độ…

Người dân Việt Nam có lý do để lo lắng về những ảnh hưởng và tác động âm thầm của GMO đến sức khỏe của bản thân và giống nòi.

Tinh hoàn của những con chuột ăn đậu nành GM có sự thay đổi cấu trúc tế bào và chuyển từ màu hồng sang tím (nguồn: responsibletechnology.org)
Bức ảnh này cho thấy màng bao quanh nhân tế bào gan không đều ở những con chuột ăn GMO ở bên phải.
Các nông dân trong một nhà máy sản xuất sợi ở Ấn độ bị dị ứng khi làm việc với bông Bt, họ phải bắt buộc sử dụng thuốc chống dị ứng mỗi khi đi làm (ảnh: responsibletechnology.org)

Liệu hiệu quả kinh tế của GMO có bị thổi phồng?

Ngành công nghệ sinh học nói rằng GMO có thể nuôi sống thế giới nhờ tạo ra năng suất cây trồng cao hơn, nhưng thực tế dường như là ngược lại.

“Hàng ngàn thử nghiệm ngoài ruộng đồng trong 20 năm qua về gen nhằm tăng năng suất cây trồng cho thấy quyết tâm đáng kể. Tuy nhiên, không một thử nghiệm ngoài đồng ruộng nào mang lại năng suất trong cây trồng thương mại, trừ ngô Bt. Hơn nữa, sự tăng năng suất khiêm tốn của ngô Bt lại chủ yếu do việc cải tiến giống truyền thống”, Thạc sĩ Lê Thị Phi Vân, Viện chính sách và Phát triển nông thôn cho biết trong một báo cáo từ năm 2012.

Cây trồng GMO cũng không giúp tiết kiệm chi phí. Nghiên cứu của Nguyên Giáo sư trường Đại học Washington – Charle Benbrook chỉ ra rằng cây GMO từ 1996 đến 2011 đã làm tăng lượng sử dụng thuốc trừ sâu ở Mỹ thêm 239.000 tấn. Trong khi ngô và bông Bt giảm lượng thuốc trừ sâu 56.000 tấn. Như vậy, tổng lượng thuốc trừ sâu tăng thêm là 183.000 tấn (khoảng 7%). Nghiên cứu của ông cũng chỉ ra rằng GMO dẫn đến sự xuất hiện và lây lan mạnh của cỏ kháng glyphosate.

Từ năm 1996 trong khi giá giống ngô truyền thống hầu như không tăng hoặc tăng rất ít, thì giá giống ngô GMO đã tăng lên rất nhiều. Giống ngô GMO được sử dụng để canh tác đại trà ở Việt Nam năm 2015 đã tăng giá gấp đôi so với giống ngô truyền thống, theo VTC.

“Chúng tôi bị các công ty hạt giống lừa. Năng suất không như họ hứa, thậm chí chưa bằng một nửa, trong khi đó chi phí quá cao làm chúng tôi nợ nần chồng chất”, Sahebrao Yawiliker, một nông dân Ấn Độ nói trong báo cáo của Science In Soiety Archive vào tháng 1/2010. Báo cáo cũng cho biết xuất hiện làn sóng tự tử tràn lan của người nông dân Ấn Độ ở những vùng trồng bông Bt của Monsato do chi phí giống tăng lên, nợ tăng và vượt tầm kiểm soát. Những vùng có diện tích bông Bt cao nhất Ấn Độ cũng là vùng có tỷ lệ nông dân tự tử nhiều nhất (4000 người/năm).

Có quá đáng khi so sánh thực phẩm biến đổi gen với chất độc da cam?

Một cuộc phản đối thực phẩm biến đổi gen ở Toronto, Canada

Trước đây, thuốc diệt cỏ chứa dioxin được Monsato và các công ty hoá chất khác sản xuất và bán cho quân đội Mỹ. Trong quá trình sản xuất, họ đã không kiểm tra kỹ tác động của chúng đối với con người hoặc cố tình phớt lờ những hậu quả cho con người. Việc sử dụng thuốc diệt cỏ tại chiến tranh Việt Nam từ năm 1961 đến 1971 đã khiến cho khoảng 400.000 người chết và tàn tật, 500.000 trẻ em dị dạng bẩm sinh, ảnh hưởng đến nhiều thế hệ và làm suy kiệt giống nòi ở biết bao gia đình Việt Nam.

Chất độc da cam cũng gây ảnh hưởng lớn đều nhiều quân nhân Mỹ và quân nhân các nước tham chiến ở Việt Nam như Hàn Quốc, Philippines. Nó cũng hủy hoại môi sinh rất nghiêm trọng, nhưng Cơ quan bảo vệ môi trường Mỹ (EPA) và chính quyền Mỹ từng bao che là nó không có tác hại gì đến sức khỏe con người.

So sánh ta thấy, GMO cũng được sản xuất bởi Monsanto và các công ty hoá sinh học. Họ cũng bỏ qua quá trình kiểm tra đối với con người và phớt lờ những cảnh báo về hậu quả. Người Mỹ là những người bị ảnh hưởng sớm nhất rồi đến các nơi khác. GMO đã được chứng minh là ảnh hưởng rất xấu đến sức khỏe của con người với hàng loạt bệnh tật cũng như hủy hoại môi sinh ở các vùng đất canh tác. Các gen và protein độc hại của GMO cũng sẽ di truyền đến các thế hệ mai sau và làm suy kiệt giống nòi của cây trồng, con người. Nhưng FDA, EPA cũng như các quan chức chính quyền Mỹ vẫn hết lòng ủng hộ GMO với lập luận rằng chúng không ảnh hưởng gì đến con người.

Điều khác biệt giữa thảm họa chất độc da cam và GMO là: hậu quả của GMO khó nhìn thấy hơn, con người cần thời gian dài hơn để thấy được ảnh hưởng của GMO và phạm vi ảnh hưởng của nó cũng rộng hơn nhiều so với chất độc da cam. Do đó, ý kiến cho rằng GMO là “thảm hoạ chất độc da cam lần 2” cũng không phải quá cường điệu.

Liệu Việt Nam có đang đi ngược lại tiến trình này khi muốn sản xuất, sử dụng và xuất khẩu giống GMO? Có lẽ bạn đọc đã có thể tự trả lời.

Xem Phần 1: Những bằng chứng không thể phủ nhận

Thiện Tâm tổng hợp

Nguồn: http://trithucvn.net/khoa-hoc/thuc-pham-bien-doi-gen-da-tien-vao-ban-an-cua-nguoi-viet-tu-khi-nao.html
Chia sẻ Google Plus
    Blogger Bình luận
    Facebook Bình luận

0 nhận xét:

Đăng nhận xét